Soru Sor...!

CEVAP » Genel

AMERİKAN TRIPANOZOMA HASTALIĞI YA DA CHAGAS HASTALIĞI

(1 post)
  1. cevapci
    Key Master


    Chagas hastalığı (Amerikan tripanozoma hastalığı), bir cins büyük tahtakurusunun dışkılarıyla insana geçer. Asalağın bedene girişi deri bozunların-dan ya da gözden (Romana belirtisi) olur.

    Trypanosoma cruzi’ye bağlıdır. Coğrafi yerleşimi, taşıyıcı etkenleri, bulaşma biçimi ve klinik özellikleri bakımından uyku hastalığından çok değişiktir. Bu iki hastalık arasında yalnızca, hastalık etkeni bakımından yakınlık vardır.

    Amerika’da 29. Kuzey enlemi ile 39. Güney enlemi arasında, yani Teksas’tan Arjantin’in kuzeyine kadar yerel salgın biçiminde görülür.

    Asalakla ilgili bilgiler

    Asalak insana geçtikten sonra, lenf dokusu ve iç organlarda’(kalp kası) leyşmaniya biçiminde çoğalır; daha sonra, kısa, kalın bir tripanozoma biçiminde kan içine geçer. Hastalık yapıcı gücü bölgelere göre değişiktir (güneye doğru daha ciddi). Hastalık hayvanlara geçirilebilir.

    Bulaşma biçimi Taşıyıcı etkenler

    Taşıyıcı etken, hayvanlar üstünde ve insanda yaşayabilen bir tür iri tahtakurusudur.

    Trypanosoma cruzi’nin taşıyıcıdaki evrimi Afrika tripanozomalarmınkinden çok farklıdır.

    Hastalandırıcı biçimler, böceğin barsağınm son bölümlerinde bulunurlar. Köpek, kedi, domuz, sincap, maymun gibi memelilerden kan emerek tripanozo-maları alan böcek, 8-15 gün sonra hastalığı bulaş-tırıcı tripanozomalan,dışkılama sırasında serbest bırakır.

    Dolayısıyle tripanozoma bedene mukozalar (göz sümüksel zarı) düzeyinde girer. Ayrıca avcılar, bu hastalığa Trypanosoma cruzi’nin konağı olan bazı hayvanların derisini yüzerken tutulabilir.

    Bazen, doğuştan ya da emzirme sırasında çocuğa bulaşan biçimleri görülür.

    Klinik biçimler

    Hastalığa yakalanan kişilerin sayısı çok yüksektir. Ama hiç bir belirgin klinik belirti göstermeyen kişiler de vardır.

    Hastalığın iki biçimi ayırdedilir:

    İvegen biçimler; süreğen biçimler.

    İvegen biçimler

    Giriş yerine göre 10-15 gün arasında değişen bir kuluçka döneminden sonra, ya bir göz-lenf düğümü yerleşimi ya da yüz çevresinde bir çıban gözlenir. Göz-lenf düğümü yerleşimi göz kapaklarında tek yanlı şişlik (Romana belirtisi) ve bölgesel lenf düğümlerinin büyümesiyle yansır. Yüz çevresindeki iltihaplı bozunda (asalağın giriş yeri), ağrısız, kırmızı bir sertlikle birlikte bölgesel lenf düğümlerinde büyüme gözlenir.

    Bazen, asalağın giriş kapısı farkedilmez ve daha başlangıçta, hastalığın yerleşme dönemi belirtileri bulunur: Dalgalı yüksek ateş; kalp belirtileri; ödemler. Özellikle çocuklarda, karaciğer ve dalak büyür.

    Ayrıca, ciddi olabilen sindirim ve solunum belirtileri, deri döküntüleri, sinir belirtileri (çırpınmalı uykusuzluklar) gözlenebilir.

    Akyuvar ve lenfosit artışıyla birlikte bir kansızlık bulunabilir.

    Evrim 3 dönemlidir: Birinci dönem birkaç hafta, ikinci dönem birkaç ay, gizli olan üçüncü dönem uzun yıllar sürer. Üçüncü dönem (süreğen biçimler) hiç bir zaman belirti vermeyebilir. Ölüm oranı yüzde 10′u geçmez; özellikle beyin-beyin zarları iltihabı ile giden sinirsel biçimlere ve çocuktaki genelleşmiş biçimlere bağlıdır. Öteki hastalarda, evrim iyicildir.

    Süreğen biçimler

    Son derece değişkendirler. Şunlar ayırdedilir:

    — elektrokardiyogramda görülen ritim bozukluklarıyla gelişen kalp biçimleri (sol karıncıkta, kalp yetmezliğiyle sonuçlanan hacim artışı);

    — özellikle Brezilya’da felçlerle, konuşma bo-zukluklanyla gelişen sinirsel biçimler;

    — değişik iç organlarda hacim artışıyla gelişen sindirim sistemi biçimleri (büyük yemek borusu; büyük kalın barsak).

    Teşhis ve tamamlayıcı muayeneler

    Asalağın kanda (yayma ve kalın damla tekniği) bulunması ya da kanın özel ortamlara (kanlı jeloz) ekilmesiyle bulunması, özellikle hastalığın başlangıç döneminde gerçekleştirilebilir. Bağışıklık tepkimeleri, özellikle hastalığın süreğen biçimlerinde yararlıdırlar.

    Serum teşhisi son derece duyarlıdır; kuşkulu kişileri sağlam sineklere (laboratuvarda üretilmiş), ısırtmaya ve bu yolla üretilen tripanozomaları 20 gün sonra sineklerin dışkılarında aramaya dayanır Bu incelemeye, kanda dolaşan tripanozomaların çok az olduğu süreğen dönemde başvurulur.

    Tedavi

    Dokulardaki (özellikle kalp kasının) leyşmaniya biçimlerine karşı, hastaların yüzde 80′inde etkili olan tek ürünün (yeni bulunan lampit) verilmesine dayanır.

    Korunma

    Ulaşılamayan büyük hayvan konağı nedeniyle, korunma zordur. Bulaştırıcı tahtakurusu türünün böcek öldürücülerle yokedilmesinde her zaman başarı sağlanamaz. Chagas hastalığı, bir az gelişmişlik hastalığıdır ve tahtakurulannm barınaklarını yokedecek konut koşullarının iyileştirilmesiyle çözümlenecektir.

    7 years once