Soru Sor...!

CEVAP » Genel

ELEKTRİKLİ BALIKLARIN HAYATI, ÖZELLİKLERİ

(1 post)
  1. aysun

    Elektrik üretebilen ve
    depolayabilen organlara sâhip, tatlı ve tuzlu su balıkları. Bugün 500’den fazla çeşidi bilinmektedir.
    Çizgili kas gruplarının değişmesiyle meydana gelmiş olan elektrik üretme organları, balıkların birbiriyle
    ilgisi olmayan farklı familya türlerinde rastlanmaktadır. En çok bilinenleri; elektrikli yayın balığı
    (Malopterurus electricus), elektrikli yılanbalığı (Electrophorus electricus), Nilturnabalıkları (Mormyridae)
    ve elektrikli voltaj balıkları (Torpedo marmorata)dır.
    Elektrikli balıklar kendilerini bir elektrik alanıyla çevrelerler. Bu alan içinde kımıldayan her şeyi
    hissederler. Böylece yiyeceklerini, eşlerini ve düşmanlarını keşfederler. Bu özellik savunmada,
    avlanmada, yön tâyininde önemli olduğu kadar, eşlerin birbirini bulmasında da etkilidir. Çoğu elektrik
    balığında elektrik çıkışı, düşük voltajda ve türden türe değişen frekanslarda, aralıklarla olur. Bu
    aralıklar hayvanın o andaki durumuna göre farklı olur. Meselâ elektrikli yılanbalığı istirahat zamânında
    sâniyede 1 ilâ 5 defâ, heyecan ânında ise sâniyede 20 defâ elektrik deşarjı yapar. Bir diğer cinsi olan
    Stenarchus sâniyede 650-1500 voltluk elektriksel bir alan hâsıl eder. Bu alan sudan farklı bir cisme
    temas edince, balığın derisindeki elektrik duyarlıklı dokular balığı dışarıdan yaklaşan bir cisme karşı
    uyarırlar. Böylece balık yaklaştığı engelleri fark eder, yön tâyin eder, dar geçitlerden geçebilir. Bu
    özellik balık için savunma ve haberleşmeye de yarar. Elektrikli yılanbalığının vücut boyunca uzanan bir
    çift elektrik organı, gerçekte ayrı iş gören üç bölümden meydana gelir. Ana organ en yüksek gerilimi
    üretir. Savunma ve avını uyuşturmada kullanılır. İkinci organ meydana getirdiği elektrik alanıyla
    çevreden geçen canlıları ve sudan farklı cisimleri tesbit eder. Üçüncü organ birinciye yardımcı ve
    tamamlayıcıdır. Elektrik organlarının çalışması beynin denetimine tâbidir. Tatlı su elektrikli balıklarında
    görme organları zayıf olduğu gibi, yaşadıkları sular da umûmiyetle bulanıktır. Çevrede meydana
    getirdikleri elektrikî alan, bu balıkların görme ihtiyâcını karşılar. Her ne kadar elektrik organlarının
    çalışması tamâmiyle açıklığa kavuşturulamamışsa da, bu organların fevkalâde hassas olduğu kesindir.
    Elektrik organının yapısı: Birkaç istisnâ dışında elektrik organları, kasılma özelliğini kaybetmiş voltaj
    üretebilen çizgili kas dokusundan meydana gelir. Bu organlar çeşitli balıklarda göz kasları, vücut
    kasları veya sinir dokularından ibârettir. (Elektrikli yayın balığında elektrik organı, deri bezlerinin
    değişmesinden meydana gelir. Deri ile kas arasında bulunup vücudu manto gibi sarar.) Elektrik
    organlarının hücreleri “elektroplak” adını alır. Bu hücreler uzun kas hücreleri gibi olmayıp, ardarda
    sıralanmış disklere benzerler. Yassı tabakalar hâlindedir. Elektrik akımının şiddeti, elektrik plakalarının
    sayısı ve balığın büyüklüğüne bağlı olarak değişir. Nilturnabalığının kuyruğunun her iki tarafında
    600-3000 elektroplak hücresi vardır. Nilturnabalıkları ürettikleri elektrik alanını bir çeşit radar gibi
    kullanarak bulanık sularda rahatlıkla avlanırlar. Elektrikli yılanbalığının vücut boyunca uzanan üç
    elektrik organında 7000 elektroplak hücresi bulunur. Her elektroplak 1/10 voltluk elektrik üretir. Bir
    torpedo balığının bir çift elektrik organında 500-1500 elektroplak hücresi mevcuttur. 500.000
    elektroplaklı olanları da vardır. Elektroplak hücreleri, gözlerin hemen arkasında böbreğe benzer bir çift
    organda toplanmıştır. Torpedo balığına, kadırga balığı, elektrikli voltaj, uyuşturucu balık veya torpil
    balığı da denir. Türkiye’de üç türü vardır.

    3 years once